ΜΟΥΤΣΟΥΝΑ : Άης - Θόδωρος...
Επειδή,
δεν είναι
εύκολο να βρεθούν
κάποια παλαιότερα στοιχεία
-- που πιθανότατα,
να μην υπάρχουν
και καθόλου -- κάνω κάποια
αναφορά για το
ξωκκλήσι του Άϊ
- Θόδωρου, από
προσωπικές γνώσεις και
εμπειρία -- σαν πρώτη βασική
πληροφόρηση.
Δεν
γνωρίζω, πόσο πίσω,
πάει το κτίσιμό
του. Γεγονός, πάντως,
είναι ότι
θα ήθελα πολύ,
να το ξέρω.
Είναι το πιο
κοντινό μου εκκλησάκι,
στην περιοχή
της Μουτσούνας και
το συμπαθώ ιδιαίτερα.
Έχω πάει, άπειρες
φορές, από παιδί,
να ανάψω τα
καντήλια του.
Ο
Άης Θόδωρος είναι
ένα μικρό, ταπεινό
ξωκκλήσι της Μουτσούνας,
δεμένο και εναρμονισμένο με
το φυσικό περιβάλλον
και αρκετά παλιό.
Έχει ένα μοναδικό,
αρχιτεκτονικά, σχεδιαστικό τύπο,
όπως όλα τα
νησιώτικα ξωκκλήσια. Κάτω,
υπήρχε χωματένιο πάτωμα
με πέτρινη στρώση…
Υπάρχουν, ακόμα,
κάποιες απ΄ αυτές
τις ακανόνιστες, επίπεδες,
πλάκες, στο χωμάτινο
δάπεδο, όσες έχουν
αφήσει οι αρχαιοκάπηλοι…
Το
κτίσιμο του ναού
έχει γίνει από
ντόπια, γκρίζα, μαρμάρινη
πέτρα. Εικονογράφιση δεν
φαίνεται να υπάρχει
στους τοίχους. Ή
τουλάχιστον, δεν την
προλάβαμε εμείς, μέχρι
το 1960, αν
υπήρχε κάποια. Η
στέγη είναι καμαροειδής, έχει ένα γλυκό
σπάσιμο καμπύλης και αποτελείται
από χαλικόπουλα, κάθετα
τοποθετημένα μεταξύ τους.
Η οροφή στάζει,
όταν βρέχει και
χρειάζεται κάποιας μορφής
συντήρηση, για να
μην δημιουργηθεί μεγαλύτερο
πρόβλημα, μελλοντικά.
Μέσα στην
εκκλησία υπάρχουν λίγες
εικόνες και κάποια
τάματα πιστών, μεταξύ
των οποίων και
ένα του πατέρα
μου, του 1967.
Τα τελευταία χρόνια,
τα τάματα αυτά,
λείπανε από την
εκκλησία. Επέστρεψαν το
2015.
Η
είσοδος της εκκλησίας
είναι κτισμένη, σε
χαμηλότερο υψομετρικό επίπεδο
από το υπόλοιπο
κτήμα, που βρίσκεται
ο ναός. Είναι
‘’ χωσμένη ‘’ περίπου κατά
το 1/4 του
ύψους του ξωκκλησιού.
Το ίδιο συμβαίνει
και στα βυζαντινά
ξωκκλήσια του Προφήτη
Ηλία, στου Βλαχάκη
(του 13 – 14 ου
αιώνα) και του
Άη - Μάμμα,
στον Ντρίτη. Η
πόρτα του ξωκκλησιού
είναι μεταλλική. Παλαιότερα,
ήταν ξύλινη. Ο
μαρμάρινος σταυρός, απ΄ ότι
γνωρίζω, είναι προσφορά
της Σοφίας Λογ.
Γλέζου.
Ιδιαιτερότητα αποτελούν
οι πλαϊνοί τοίχοι,
εξωτερικά, που φαίνονται
αρκετά ενισχυμένοι, σε
πάχος, βλέποντας τον
ναό εξωτερικά από
την πλευρά του
Ιερού. Υπάρχει, επίσης,
και περίσσεια πετρών,
πλησίον του Ιερού,
εξωτερικά. Το κτήμα,
που βρίσκεται μέσα
το ξωκκλήσι, ανήκε
από παλαιότερα στους Καραπετάδες.
Σήμερα, ακόμα, εξακολουθεί
να καλλιεργείται.
Και
οι τρείς εκκλησίες
του Αγίου
Θεοδώρου, στην Νάξο
-- και δεν
το θεωρώ, καθόλου,
τυχαίο -- είναι
κτισμένες κοντά στα
παράλια. Και στ΄
Απεράθου, στην περιοχή
της Μουτσούνας, που
αναφερόμαστε, εδώ · και
στο Φιλώτι, στην
περιοχή Καλαντού · και
στην Κωμιακή, στην
περιοχή Αγίων Θεοδώρων.
Ο Άγιος Θεόδωρος
είναι στρατιωτικός Άγιος.
Το συνδέω, λοιπόν,
με την συχνή
επίκληση των κατοίκων
των αντίστοιχων περιοχών,
για την βοήθειά
του, από πιθανές
πειρατικές επιδρομές… Για
να νοιώθουν τον
Άγιο, ενισχυτικά, ψυχολογικά,
πιο κοντά τους.
Να σημειωθεί ότι
το όνομα Θεόδωρος,
δεν συνηθίζεται στην
Νάξο.
Δεν
γλύτωσε, όμως κι
αυτό το ξωκκλήσι
-- όπως και
τόσα άλλα του
νησιού -- από
την λύσσα των
αρχαιοκάπηλων… Έχουν ανασκάψει
το πάτωμα --
φαντάζομαι, πολλαπλές φορές
-- και τους
τοίχους, στην απεγνωσμένη
προσπάθειά τους να
αρπάξουν, ο,τιδήποτε
μπορεί να τους αποφέρει
κέρδος… αδιαφορώντας, παντελώς,
για την καταστροφή
που θα προξενήσουν
στην ιστορία του
Τόπου.
Θα
ήτανε ευχής έργο,
από νοταριακά έγγραφα,
ή συμβολαιογραφεία, ή
κάποια άλλα αρχεία,
να αναζητηθούν και
να βρεθούν περισσότερα
στοιχεία, για το ξωκκλήσι και
μακάρι κάποιοι ειδικότεροι
να ενδιαφερθούν για
το θέμα. Προς
το παρόν, απαιτείται
πλήρης, ενισχυμένη, στεγανοποίηση της οροφής,
για να προλάβουν
να το δούν
και επόμενες γενειές…
Νίκος Σαρρής ( Δεκέβρης 2016)
· *** Τα στοιχεία
προέρχονται απο την
συλλογή μου : “
Εκκλησάκια της Νάξου …”
· *** Στο φωτογραφικό
μου αρχείο περιλαμβάνονται αρκετές
φωτογραφίες του εκκλησακιού
του Αγίου Θεοδώρου,
σε διαφορετικές χρονικές
περιόδους, των τελευταίων
ετών. Έχω δημοσιεύσει
αρκετές από αυτές,
στο f.b. και
στα blogs
μου.
